Tijdbalk Amersfoort - Gebruikersbijdragen [nl]

Start bouw van het nieuwe stadhuis

2026-05-18T06:38:45Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|indicatie=begin
|van=26-04-2024
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Stadhuis/gemeentehuis
}}
|bronnen={{Bronnen}}
}}
Vlak voor Koningingsdag 2024 begon men met de bouw van het nieuwe stadhuis, ook wel 'Huis voor de Stad', nadat men in januari 2024 begonnen is met het bouwrijp maken van het terrein. De architect is Kraaijvanger Architects, de aannemer is Dura Vermeer Bouw. In de zomer van 2026 opent het nieuwe stadhuis zijn deuren. Het Huis voor de Stad komt op de zogeheten Trapeziumlocatie. Dit is het terrein direct naast het spoor, tegenover het Eemplein en langs de rotonde De Nieuwe Poort.

Wetgeving

2026-05-17T09:53:23Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=onderwerp
}}
{{Gebeurtenis
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Gezag/macht/overheid
}}
}}
[[bestand:wetsvoorstel.jpg|400px|frameless|Wetsvoorstel Wagenwerkplaats Amersfoort]]

== Link(s): ==
* [http://www.denederlandsegrondwet.nl Grondwetten]
* [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gemeentewet Gemeentewet 1851]
* [https://www.parlement.com/id/vh8lnhrqlywr Spoorwegwet 1860]
* [http://wetten.overheid.nl/ Wetten.nl]
* [http://www.inghist.nl/Onderzoek/Projecten/WVO/brief/11000 Originele brief Wetsverzetting 1579]
* [http://www.archive.org/stream/woningwetmetinl00nethgoog#page/n11/mode/1up Woningwet 1901]

Opheffing van de gilden bij Koninklijk Besluit, bezittingen vervielen aan de stadsbesturen

2026-05-17T09:52:43Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=1818
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Nijverh./industrie/diensten
}}{{Rubrieken
|rubriek=Gezag/macht/overheid
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=Zeven eeuwen Amersfoort
|pagina=blz. 42
}}{{Bronnen
|bron=Amersfoort. Geschiedkundige bijzonderheden.
|pagina=blz. 154
}}
}}
De bezittingen werden in archieven bewaard; in Amersfoort o.a. de puntboeken.

De wettelijke opheffing/afschaffing van het gildewezen dateert reeds van het einde van de oude Republiek in 1795. Gilden waren in strijd met de verkondigde vrijheid van beroep en bedrijf. Afschaffing volgde na herhaaldelijk debat in 1798 en 1808 en werd bevestigd door Koning Willem I in 1818.

Het 53e artikel van Algemene Beginselen en Burgerlijkeb; en Staatkundige Grondregels van de Staatsregeling van 1798 bepaalde dat alle gilden, corporaties of broederschappen van neringen, ambachten en fabrieken moesten worden opgeheven, en gaf iedere burger het recht een bedrijf op te richten (zie ook hyperlink "Grondwetten" en vervolgens bij Grondwet/Staatsregeling 1798, art. 53).

Op 17/10/1798 werden in Amersfoort de gilden ontbonden door een publicatie van het gemeentebestuur in opdracht van het Uitvoerend Bewind der Bataafse Republiek. Het laatste gilde dat in Amersfoort werd opgeheven was het gruttersgilde (bron: Rootselaar).

Halbertsma spreekt van "De opheffing der gilden kreeg bij koninklijk besluit in 1808 tenslotte definitief haar beslag." Hij doelt dan mogelijk op het debat van 1808.

Voor informatie over de Amersfoortse Puntboeken, zie de betreffende hyperlink.

Link(s):
* [https://www.archiefeemland.nl/hulp-bij-onderzoek/tips/historische-encyclopedie/g/gilden Gilden (2)]
* [http://geneaknowhow.net/faq/handel/gilden.htm Gilden (1)]
* [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gilde_(beroepsgroep) Gilden (3)]
* [http://www.denederlandsegrondwet.nl Grondwetten]
* [https://www.archiefeemland.nl/bronnen/archieven?mistart=4&mivast=28&mizig=282&miadt=28&milang=nl&misort=last_mod%7Cdesc&miview=ldt&mizk_alle=puntboek Puntboeken]

Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden 1917

2026-05-17T09:52:00Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=1917
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Gezag/macht/overheid
}}
}}

Link(s):
* [http://www.denederlandsegrondwet.nl Grondwetten]

Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden 1848

2026-05-17T09:51:24Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=1848
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Gezag/macht/overheid
}}
}}

Link(s):
* [http://www.denederlandsegrondwet.nl Grondwetten]
* [http://www.inghist.nl/Onderzoek/Projecten/Verkiezingen Verkiezingen 2e Kamer, 1848-1918]

Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden 1815

2026-05-17T09:50:51Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=1815
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Gezag/macht/overheid
}}
|bronnen=
}}
Link(s):
* [http://www.denederlandsegrondwet.nl Grondwetten]

Grondwet van de Vereenigde Nederlanden

2026-05-17T09:50:11Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=1814
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Gezag/macht/overheid
}}
}}

Link(s):
* [http://www.denederlandsegrondwet.nl Grondwetten]

Grondwet/Staatsregeling van de Bataafse Republiek

2026-05-17T09:49:36Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=1798
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Gezag/macht/overheid
}}
}}

Link(s):
* [http://www.denederlandsegrondwet.nl Grondwetten]
* [https://www.denederlandsegrondwet.nl/id/vi42bzspswzn/staatsregeling_van_1798_eerste_grondwet Eerste grondwet]

Alle kerken voor de wet gelijk gesteld, scheiding Kerk en Staat

2026-05-17T09:48:31Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=1798
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Kerk/religie/ethos
}}{{Rubrieken
|rubriek=Kerk en overheid
}}{{Rubrieken
|rubriek=Gezag/macht/overheid
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=Amersfoort getekend. Rondgang door een oude stad.
|pagina=blz. 72
}}

}}
zie hyperlink "Grondwetten" en bij Grondwet/Staatsregeling van 1798.

Link(s):
* [https://www.denederlandsegrondwet.nl/id/vi42bzspswzn/staatsregeling_van_1798_eerste_grondwet Grondwet/Staatsregeling van 1798]
* [http://www.denederlandsegrondwet.nl Grondwetten]

Oorlogslevens (bronnen WOII)

2026-05-17T09:44:59Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=onderwerp
}}
{{Gebeurtenis
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Militair/belegering/oorlog
}}{{Rubrieken
|rubriek=Joods leven
}}
}}
== Link(s): ==
* [https://www.oorlogsbronnen.nl Bronnen WOII]

Katoendrukkerij opgericht; directie/bedrijfsleiding door de Turk of Armeniër, Louis Celebi; hij krijgt het burgerrecht van Amersfoort

2026-05-17T09:37:33Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=1678
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Nijverh./industrie/diensten
}}{{Rubrieken
|rubriek=Textiel
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=De katoendrukkerij in Nederland tot 1813
|pagina=blz. 59, 62, 64, 257 en 258
}}{{Bronnen
|bron=Beschryving der stad Amersfoort
|pagina=blz. 794 en 795
}}
}}
Op 28 juni 1678 komt een verzoek van de Amsterdammers Jacob ter Gou en Henrick Popta, tot oprichting van een katoendrukkerij, binnen bij de vroedschap van Amersfoort. De directie/bedrijfsleiding zou bij Louwijs d'Celebi komen te liggen.
Waarschijnlijk was de oorspronkelijke naam Celebi; in de originele akte staat Louis Celebi; Smit gebruikt de naam Louwijs d'Celebi, citerend uit de Vroedschapsresolutie der stad Amersfoort d.d. vrijdag 28 juni 1678 en de tekst van de "Extraordinaris vergaderingh van den Raad" op die dag. Daarin wordt gesproken van "monsr Louwijs d' Celebi". Smit betitelt Louis Celebi als Turk en ook als "Turk", bij dat laatste verwijzend naar het in die tijd algemeen gebruikelijke scheldwoord voor een oosterling. De aanduiding Turk komt in de akte van Burgerrechtverlening en in de Vroedschapsresolutie niet voor. Ook Ter Gou en Popta hebben in 1678 het burgerrecht van Amersfoort verkregen ("vereert").
Voor de (originele akte van) burgerrechtverlening aan hen en aan Celebi, zie hyperlink "Burgerrechtverlening Celebi c.s.".

Een mening is, volgens Smit, dat katoendrukkunst via Oostindië-vaarders naar ons land is gebracht. Smit vindt het aannemelijk (blz. 59) dat de Indische katoendrukkunst over land via Armenië en Turkije naar Europa is gekomen. Armenië was een tussenstation tussen het westen en het oosten. Smit suggereert dat Celebi een Armeniër is geweest. Celebi zou een nieuw (Indisch) drukprocédé voor het eerst in Nederland, in Amersfoort, gaan toepassen.
De drukkerij zou volgens de resolutie werk gaan geven aan 30 of meer personen, inclusief de familie van Popta en van Celebi. De komst van deze nijverheid hield ook verband met, `.. bequamheit van 't water in de stadsgraft alhier..`

Smit meldt in een voetnoot (blz. 64), onder verwijzing naar Van Bemmel's "Beschryving der stad Amersfoort", 1760, dat deze drukkerij in de tweede helft van de 18e eeuw reeds moet zijn verdwenen. Smit citeert Van Bemmel: "Van tijd tot tijd en wel sedert een eeuw of anderhalf zijn mede verlopen en ten eenemale vernietigd verscheide fabrijcques en handwerken voormaals binnen deze stad opgericht, als n.l. het beelden, koleuren en verven van allerhande Oostindische katoenen en sitsen" (Van Bemmel, blz. 794-795).
(sits is met de hand gedecoreerde katoenen stof, oorspronkelijk in de 16e, 17e en 18e eeuw vervaardigd in India en Midden-Azië. Het woord komt van chintz, dat weer van het Hindi, chint stamt)

Er bestaan diverse plaatsnamen Celebi (minstens acht) in het huidige Turkije, o.a. aan de kust van Edirne. In 1678 maakte het huidige Turkije deel uit van het Osmaanse/Ottomaanse Rijk, dat zich einde 17e eeuw in het noorden uitstrekte tot het huidige Kroatië, Hongarije, zuid Oekraïne, de Krim en Roemenë. Vroeger kon bij uitbreiding ook onder een Turk, een mohammedaan of moslim worden verstaan (of zoals boven genoemd, als een algemeen gebruikelijk scheldwoord voor een oosterling). In dit geval zou betrokkene of een Osmaanse mohammedaan, uit welk deel van het Rijk dan ook, of eventueel een Armeniër of Syriër, kunnen zijn geweest. Er werd ook wel van een "Levantijn" gesproken, iemand uit de Levant, het Midden-Oosten in ruime zin. Er is geen onderzoek over deze persoon Celebi bekend. Opmerkelijk is de "Europese" voornaam; dit zou kunnen duiden op de zoon van een "oosterling" en een westerse moeder. In het huidige Turkije komt de persoonsnaam Celebi voor, naast Istanbul en in Ankara, i.h.b. aan de kust van de Zwarte Zee (in Sinop, Samsun, Ordu, Giresum en Trabzon. Bron: telefoonboek Turkije 2006). In Nederland komt de naam ook voor; in 2006 zelfs 23 keer op www.nationaletelefoongids.nl.

PM
De hyperlink "Burgerrechtverleningen" geeft toegang tot de betreffende (getranscribeerde) akten van verlening burgerrecht in Archief Eemland van Popta, Celebi en Ter Gou.
Vul de naam van een van de personen in onder Zoeken naar, en vink vervolgens Burgerrechtverleningen aan.

Link(s):
* [http://nl.wikipedia.org/wiki/Ottomaanse_Rijk Osmaanse of Ottomaanse Rijk]
* [[Burgerrechtverlening 1678| Burgerrechtverlening Celebi c.s.]]
* [https://www.archiefeemland.nl/bronnen/archieven?mivast=28&miadt=28&mizig=0&miview=lst&mizk_alle=burgerrechtverleningen Burgerrechtverleningen]

33 Amersfoortse joden hebben nazikampen overleefd

2026-05-12T08:03:37Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|indicatie=na
|van=1945
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Joods leven
}}{{Rubrieken
|rubriek=Militair/belegering/oorlog
}}{{Rubrieken
|rubriek=Gezag/macht/overheid
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=Vermoedelijk op transport (De Joodsche Raadcartotheek als informatiesysteem)
}}{{Bronnen
|bron=Flehite. Historisch jaarboek voor Amersfoort en omstreken.
|pagina=blz. 92-117, JB 2023; auteur Jan H. Lodewijks. In Jaarboek 2024 (p. 157) zijn enkele correcties op het artikel opgenomen. Zie ook hieronder de correctie uit 2025 betreffende het aantal kampoverlevenden
}}{{Bronnen
|bron=Flehite. Historisch jaarboek voor Amersfoort en omstreken.
|pagina=blz. 84-111, JB 2019; auteur Jan H. Lodewijks
}}
}}
In Amersfoort waren 769 joodse inwoners door de gemeente geregistreerd op basis van de Duitse Verordening 6/41. De Joden werden daarbij (vanaf februari 1941 tot en met december 1944) geregistreerd met een letter- en nummerduiding:

J, zij die drie of meer Joodse grootouders hadden, de voljoden,

GI, met twee Joodse grootouders, de halfjoden en

GII, met één Joodse grootouder, de kwartjoden.

In die gemeentelijke registratie zijn handmatig (ambtelijk tijdens de oorlog) 25 wijzigingen en doorhalingen aangebracht. Zie voor de reden en de consequenties van deze mutaties, betreffende het aantal Joden en het aantal per categorie-aanduiding, het artikel in Jaarboek 2023.

Zie voor gedetailleerde kwantitatieve gegevens over en onderzoek naar alle Joden in Amersfoort (categorieën J, GI en GII) in de periode 1941-1945, de artikelen in de Jaarboeken 2019 en 2023. Het Jaarboek-artikel uit 2023 is een vervolg/bijstelling van de bijlage uit het Jaarboek-artikel uit 2019.

In het Jaarboek-artikel van 2023 worden de namen, het kamp van bevrijding etc. van 34 overlevenden genoemd (tabel 7).
'''Correctie''' in 2025 van dit aantal kampoverlevenden door de auteur. De genoemde Abraham Zwaaf (1914) heeft de oorlog overleefd, maar is geen overlevende van Auschwitz. Hier is sprake van een verwisseling met Auschwitz-overlevende en naamgenoot, geboren in Amsterdam in 1915. Het aantal kampoverlevenden, genoemd op p. 105 is derhalve 33. De gemiddelde leeftijd genoemd in voetnoot 38 blijft 33,5 jaar. De tekst achter Barend Zwaaf (1888) in tabel 7, onder `bijzonderheden`, komt te vervallen. Verdere wijzigingen t.g.v. deze correctie: op p. 114 7e regel van onderen 29 voljoden moet zijn 28 en op p. 115 1e kolom, 15e regel van boven, 30 voljoden moet zijn 29.

Onder de overlevenden bevond zich het jonge gezin Aptroot uit de Van Campenstraat 27; vader Isidoor Simon (1910), moeder Lucie (1912) en de kinderen Ruth (1936), Jozef Benno (1938) en Alida (1941).
Het gezin was sinds 11 maart 1943 in Westerbork (barak B63) en is op 11 januari 1944 van Westerbork naar Bergen Belsen getransporteerd; samen met ruim duizend lotgenoten in het eerste transport naar dat nazikamp. Zij zijn door de Amerikanen op 13 april 1945 bij Farsleben uit een zgn. `dodentrein` bevrijd.

'''Bevrijd !'''
zie de link naar de persoonskaart van vader Isidoor Simon Aptroot van de Joodse Raad en de naoorlogse aantekeningen van het Rode Kruis (bron: Archiv Arolsen). Van de andere gezinsleden zijn identieke kaarten aanwezig in Archiv Arolsen.

Auschwitz-overlevende Jo(zeph) Koopman heeft zijn herinneringen van zijn verblijf in Westerbork en Auschwitz en zijn terugreis naar Nederland op papier gezet. Hij schreef deze (zelf spreekt hij van een `opstel`) kort na terugkeer in Amersfoort, onder de titel `Wandelende Joden`.

Jo Koopman was op 3 september 1944 vertrokken met het laatste treintransport van Westerbork naar Auschwitz. In dezelfde trein zaten de Joodse Amersfoorters Jacques Louis Michel Nijburg, Sonja Witstein en Barend Zwaaf; zij hebben Auschwitz ook overleefd.
Die trein vervoerde ook Otto Frank, zijn vrouw Judith en dochters Anne en Margot.

Na de bevrijding van Auschwitz door het Russische leger op 27 januari 1945, begon Koopman`s terugreis. Deze duurde vier maanden en voerde door Polen en Rusland naar Odessa en daarna met het passagiersschip `Monowai`, naar Marseille, vervolgens per trein naar Tilburg. Hij werd daar geïnterneerd in een repatriëringskamp op het terrein van de schoenfabriek Van Arendonk. Vandaar reisde hij enkele dagen later via een omweg, vanwege kapotte bruggen over de grote rivieren, met een vrachtauto over Nijmegen en Arnhem naar Amersfoort. Hij stapte voor de ingang van Kamp Amersfoort uit, enkele minuten lopen van zijn woonadres. Hij kwam terug bij zijn gezin op 2 juni 1945.

Jo Koopman spreekt in zijn `opstel` over bijna 1000 Nederlandse passagiers. Elders wordt gesproken van 800 Nederlanders. Het waren Joodse ex-gevangenen, voormalige Nederlandse krijgsgevangenen, ex-dwangarbeiders en een aantal collaborateurs. Op een overgeleverde passagierslijst (met daarop Jo Koopman, Barend Zwaaf en ook Otto Frank; zie link Passagierslijst) staan 232 Joodse Nederlanders (op enkelen na allen afkomstig uit Auschwitz; 172 mannen, vijf jongens, 51 vrouwen en vier meisjes).

In november 2025 is het boekje `De thuiskomst van Jo Koopman. Het bijzondere verhaal van een vergeten Amersfoortse wethouder` verschenen.
Daarin staat zijn verhaal `Wandelende Joden` en een beperkte levensbeschrijving, met de nadruk op zijn betekenis als wethouder voor Amersfoort.
Jo Koopman werd op 27 november 1945 namens de SDAP lid van de nood-gemeenteraad van Amersfoort en was van 9 juli 1945 tot 17 juli 1953 PvdA-wethouder van Amersfoort. Hij was van 1956 tot 1963 lid van de Tweede Kamer voor de PvdA; samen met Fedde Schurer en Huub Franssen behoorde hij
in de fractie tot de zogenaamde atoompacifisten.

Het boekje, dat o.a. is gesubsidieerd door het Mediafonds van de Provincie Utrecht, is te downloaden via de link Mediafonds Provincie Utrecht.

== Links ==

* [[media:8_Isidoor_Simon_Aptroot_Rode_Kruiskaart_voorzijde.jpg| Bevrijd ! Isidoor Simon Aptroot ]]
* [[media:Passagierslijst_teruggekeerde_Joden_met_schip_Monowai_Odessa_Marseille_21_mei_1945.jpg| Passagierslijst ]]
* [https://mediafondsprovincieutrecht.nl/producties/de-thuiskomst-van-jo-koopman/ Mediafonds Provincie Utrecht]

33 Amersfoortse joden hebben nazikampen overleefd

2026-05-07T07:06:03Z

Jan Lodewijks:

Ronnie (Goldstein-)van Cleef in Amersfoort geboren (overl. 29/1/2008 te Amsterdam)

2026-05-04T13:09:25Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=28-06-1921
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Joods leven
}}
}}
De Joodse verzetsstrijdster Ronnie (Rozette) van Cleef was een dochter van Meijer van Cleef en Vrouwtje (Fré) Hilversum.
Haar moeder was een dochter van Heiman Hilversum en Aaltje Roodveldt. Heiman was een broer van Nathan Hilversum (zie voor hem bij de oprichting van zijn busdienst in 1924).
Zie voor familierelatie de link Familiestamboom.

Zie voor een foto van Ronnie van Cleef, bij hyperlink "Joods Historisch Museum" onder inventarisnummer 00007232 en in onderstaande literatuur.

Literatuur:
Saar Roelofs, ''Nog altijd. Ronnie Goldstein-van Cleef over jeugd, verzet, concentratiekampen en het leven daarna'' (Kampen, 2005).

Links(s):
* [http://nl.wikipedia.org/wiki/Ronnie_Goldstein-van_Cleef Ronnie Goldstein-van Cleef ]
* [http://www.jck.nl/ Joods Historisch Museum ]
* [https://www.geni.com/family-tree/canvas/6000000042770497416 Familiestamboom Van Cleef/Hilversum]

33 Amersfoortse joden hebben nazikampen overleefd

2026-04-25T07:49:29Z

Jan Lodewijks:

33 Amersfoortse joden hebben nazikampen overleefd

2026-04-15T12:57:49Z

Jan Lodewijks:

Kloostercomplex incl. het huis met de paarse ruitjes (Zuidsingel nr. 38) verkocht aan projectontwikkelaar

2026-04-10T09:26:34Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=1-1-2020
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Joods leven
}}{{Rubrieken
|rubriek=Klooster/gasthuis
}}{{Rubrieken
|rubriek=Cultuur
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Stad Amersfoort
|pagina=2-1-2020
}}{{Bronnen
|bron=Flehite. Historisch jaarboek voor Amersfoort en omstreken.
|pagina=blz. 74-119, JB 2022; auteur Timo d`Hollosy
}}{{Bronnen
|bron=Flehite. Historisch jaarboek voor Amersfoort en omstreken.
|pagina=blz. 12-65, JB 2023; auteur Timo d`Hollosy
}}
}}

Ontwikkelaar en belegger Schipper Bosch is de nieuwe eigenaar van het klooster aan de Zuidsingel/Herenstraat in Amersfoort. Het bestuur van de Congregatie Zusters van O.L. Vrouw van Amersfoort besloot het complex te verkopen vanwege de afname van het aantal zusters. De Amersfoortse ontwikkelaar wil het markante complex herontwikkelen, waarbij de zusters in een afzonderlijk deel zullen blijven wonen.

Bart Schoonderbeek, directeur en eigenaar van Schipper Bosch, is blij met de aankoop. ,,Het is een hoogwaardig, historisch en monumentaal object in het centrum van Amersfoort. Ik ben blij dat wij het vertrouwen van de zusters hebben gekregen om het complex te gaan herontwikkelen. Leidend daarbij is passende woonruimte voor de zusters en respect voor historie." Het komende jaar zal de planvorming in meer detail worden uitgewerkt en afgestemd met de betrokken instanties om te bepalen hoe de duurzame nieuwe invulling van het complex eruit zal komen te zien.

Naar aanleiding van de verkoop van het pand is een uitgebreid bouwhistorisch onderzoek verricht. In Jaarboek Flehite 2022 (74-119) staat een artikel over dat onderzoek.
In het Jaarboek Flehite 2023 (12-65) staat een artikel over een interieuronderzoek van het Huis van Cohen.

== Links ==
* [https://www.archiefeemland.nl/hulp-bij-onderzoek/tips/historische-encyclopedie/c/cohen Benjamin Cohen/Huis met de paarse ruitjes]

Einde aan het verblijf van het Armando museum in Amersfoort

2026-04-09T17:46:43Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=27-11-2011
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Cultuur
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Stad Amersfoort
|pagina=26/11/2011
}}
}}

Met de afsluiting op 27/11/2011 van de tentoonstelling Armando Biënnale Revisited in het Rietveldpaviljoen op Zonnehof, eindigt het verblijf van het Armando museum in Amersfoort. De collectie verhuist naar het museum Oud-Amelisweerd in Bunnik.
Dit museum is in augustus 2018 failliet verklaard. Kort voor zijn overlijden (Potsdam, 1 juli 2018), trok Armando 1100 stukken uit zijn privécollectie terug uit het museum.

Granaat uit WOII aangetroffen bij werkzaamheden nabij Amersfoort Centraal

2026-04-09T17:43:56Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=25-01-2026
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Spoor, tram en stadsbus
}}{{Rubrieken
|rubriek=Militair/belegering/oorlog
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Stad Amersfoort
|pagina=26/01/2026
}}
}}

Een team explosievenverkenners van de politie deed ter plaatse onderzoek en stelde vast dat het om een explosief uit de Tweede Wereldoorlog ging. De Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EODD) werd opgeroepen om de granaat veilig te ruimen.

De granaat lag naast een kantoorgebouw, dat uit voorzorg werd ontruimd. De directe omgeving werd afgezet. De treinen van en naar Amersfoort Centraal reden gewoon en de vondst had geen gevolgen voor de dienstregeling.

Granaat uit WOII aangetroffen bij werkzaamheden nabij Amersfoort Centraal

2026-04-09T17:43:34Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=25-01-2026
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Spoor, tram en stadsbus
}}{{Rubrieken
|rubriek=Militair/belegering/oorlog
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Stad Amersfoort
|pagina=26/01/2026
}}
}}
Bron: De Stad Amersfoort 26 januari 2026

Een team explosievenverkenners van de politie deed ter plaatse onderzoek en stelde vast dat het om een explosief uit de Tweede Wereldoorlog ging. De Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EODD) werd opgeroepen om de granaat veilig te ruimen.

De granaat lag naast een kantoorgebouw, dat uit voorzorg werd ontruimd. De directe omgeving werd afgezet. De treinen van en naar Amersfoort Centraal reden gewoon en de vondst had geen gevolgen voor de dienstregeling.

Recent gerestaureerde Sint Rochuskapel (Armen de Poth) door burgemeester Bolsius geopend

2026-04-09T17:41:49Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=19-05-2015
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Klooster/gasthuis
}}{{Rubrieken
|rubriek=Pest, cholera en lepra
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Stad Amersfoort
|pagina=20/05/2015
}}
}}

Sint Rochus is de beschermheilige (patroon) tegen o.a. de pest en cholera.

Voor foto's kies als zoekterm Rochuskapel onder hyperlink "Beeldbank".

Link(s):
* [http://www.heiligen.net/aug/frm1608b.htm Rochus]
* [https://www.archiefeemland.nl/hulp-bij-onderzoek/tips/historische-encyclopedie/r/rochuskapel Rochuskapel]
* [http://www.archiefeemland.nl/collectie/fotos Beeldbank (Archief Eemland)]
* [http://www.armendepoth.nl/ Armen de Poth]

Recent gerestaureerde Sint Rochuskapel (Armen de Poth) door burgemeester Bolsius geopend

2026-04-09T17:41:27Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=19-05-2015
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Klooster/gasthuis
}}{{Rubrieken
|rubriek=Pest, cholera en lepra
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Stad Amersfoort
|pagina=20/05/2015
}}
}}
Bron: De Stad Amersfoort 20/5/2015 blz. 5.

Sint Rochus is de beschermheilige (patroon) tegen o.a. de pest en cholera.

Voor foto's kies als zoekterm Rochuskapel onder hyperlink "Beeldbank".

Link(s):
* [http://www.heiligen.net/aug/frm1608b.htm Rochus]
* [https://www.archiefeemland.nl/hulp-bij-onderzoek/tips/historische-encyclopedie/r/rochuskapel Rochuskapel]
* [http://www.archiefeemland.nl/collectie/fotos Beeldbank (Archief Eemland)]
* [http://www.armendepoth.nl/ Armen de Poth]

Huis Randenbroek door de gemeente Amersfoort verkocht

2026-04-09T17:40:14Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=18-02-2016
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Randenbroek
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Stad Amersfoort
|pagina=18/02/2016
}}
}}

De gemeente Amersfoort heeft op 18/2/2016 Huize Randenbroek verkocht. Teka Holding BV, die ook het Centraal Ketelhuis en de Rijtuigenloods in Amersfoort exploiteert, is de nieuwe eigenaar. Teka gaat een deel van het monument geschikt maken voor daghoreca, van woensdag tot en met zondag. Daarnaast wordt de locatie ingericht als trouw- en vergaderlocatie.

Onthulling van het standbeeld "de Sassiaan" aan de Kleine Koppel

2026-04-09T17:38:30Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=16-9-2006
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Cultuur
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Stad Amersfoort
|pagina=02/10/2006
}}
}}
Het is een bronzen beeld van een arbeider (kolensjouwer) uit het (verdwenen) wijkje 't Sasje (of het Sasje), bij de voormalige gasfabriek.

Link(s):
* [http://www.sasje.net/ 't Sasje]

(Her)introductie van de merknaam Phoenix op "Amersfoorts" bier

2026-04-09T17:36:56Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=21-9-2007
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Bier
}}{{Rubrieken
|rubriek=Nijverh./industrie/diensten
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Stad Amersfoort
|pagina=8/08/2007, 19/09/2007 en 26/09/2007
}}
}}
Het bier wordt gebrouwen en gebotteld in het Duitse Waldsassen (Beieren/Oberpfalz), dichtbij de Tsjechische grens. De initiatiefnemers Onno Kleefkens en Evert van der Linde hebben het merkrecht gekregen van het bierconcern InBev. De kleinkinderen van de ontwerper van de Phoenix-stijl, Peter de Koo, hebben aan de initiatiefnemers toestemming gegeven om het werk van hun grootvader te gebruiken.

Oud-directeur van de Phoenixbrouwerij Johan Korthals Altes, betreurt het dat dit bier niet met water uit de Amersfoortse grond wordt gebrouwen. Daarmee is het naar zijn mening geen "echt Amersfoorts bier", maar een Duits bier. Hij had graag gezien dat het in Amersfoort was gebrouwen. Als mede-financier van de in 1989 opgerichte Amersfoortse brouwerij De Drie Ringen meent hij, dat die brouwerij het bier had kunnen brouwen.

Het bier wordt in licentie in Duitsland gebrouwen. Het merkenrecht kon niet worden overgenomen, omdat in Spanje en Malta nog Phoenixbier wordt gebrouwen. Daarom mag het niet in Nederland worden gebrouwen en alleen in flessen in de winkel (en niet in het café) worden verkocht.

Zie voor meer informatie (i.v.m. beëindiging in 2010 en ook van de opvolger Phetradico Bieren in 2014) onder de hyperlink "Brouwerijen".

==Link(s)==
* [https://www.phoenixbrouwerij.nl/ Phoenix]
* [http://www.cambrinus.nl/ Brouwerijen en biercultuur]

Start van de werkzaamheden voor de herbouw van de (vroegere) Elleboogkerk

2026-04-09T17:33:46Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=11-7-2011
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Cultuur
}}{{Rubrieken
|rubriek=Kerk/religie/ethos
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Stad Amersfoort
|pagina=15/07/2011
}}
}}

In maart 2014 waren de werkzaamheden voltooid.

Rond 170 patiënten Meander Medisch Centrum, locatie De Lichtenberg geëvacueerd

2026-04-09T17:32:14Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=22-1-2011
|tot=30-1-2011
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Stad Amersfoort
|pagina=24/01/2011 en 20/01/2011
}}
}}
De evacuatie van zo'n 170 patiënten van het Meander Medisch Centrum is afgelopen zaterdagavond (22/1) en zondagochtend succesvol verlopen. De evacuatie was nodig nadat zaterdag vergeefs was geprobeerd het ziekenhuis weer op de reguliere stroomvoorziening aan te sluiten. Door de brand in het transformatorhuis was vrijdag (21/1) een stroomstoring ontstaan en werd het ziekenhuis op de noodstroomvoorziening omgeschakeld. Bij de terugzetting zaterdag op het hoofdstroomnet ontstond kortsluiting en besloot het MMC uit voorzorg de patiënten te evacueren.

Het ziekenhuis is op zondag 30 januari weer open gegaan (Bron: Stad Amersfoort 29-1-2011).

Amersfoort wint de titel "Groenste stad van Europa", toegekend door Entente Florale

2026-04-09T17:30:36Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=21-9-2007
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Cultuur
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Stad Amersfoort
|pagina=21/9/2007 en 26/9/2007
}}{{Bronnen}}
}}

Amersfoort heeft vrijdag 21 september goud gewonnen in de Europese groenwedstrijd Entente Florale. Amersfoort mag zich een jaar lang 'groenste stad van Europa' noemen. De internationale jury die Amersfoort afgelopen zomer bezocht, was zeer onder de indruk, bleek vrijdagavond tijdens de bekendmaking van de uitslag in het Engelse Harrogate.
Amersfoort deelt deze prijs met zes steden in Europa.

In oktober 2006 had Amersfoort reeds de titel "groenste stad van Nederland" veroverd.

De Stichting Entente Florale beoordeelt - in opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit - jaarlijks welke stad in aanmerking komt voor deze titel.

Link(s):
* [http://www.entente-florale.eu Entente Florale]

Ziekenhuisorganisatie Meander Medisch Centrum (MMC); locaties Amersfoort (2), Soest en Baarn

2026-04-09T17:27:44Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=7-6-2002
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Omstreken van Amersfoort
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Stad Amersfoort
|pagina=12/06/2002
}}
}}

Betreft vier locaties: in Amersfoort de ziekenhuizen Sint Elisabeth en Lichtenberg (in 1991 gefuseerd tot ziekenhuis Eemland) en in Soest (eerder gefuseerd met ziekenhuis Eemland) en Baarn (beide voorheen Medisch Centrum Molendael). Molendael was een fusie van Zonnegloren te Soest en Maarschalkerbos te Baarn.

In Amersfoort wordt een nieuw Meander Medisch Centrum gebouwd aan de Maatweg (zie 27/8/2010).

Ziekenhuisorganisatie Meander Medisch Centrum (MMC); locaties Amersfoort (2), Soest en Baarn

2026-04-09T17:27:15Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=7-6-2002
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Omstreken van Amersfoort
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Stad Amersfoort
|pagina=12/06/2002
}}
}}
Bron: De Stad Amersfoort, 12/06/02

Betreft vier locaties: in Amersfoort de ziekenhuizen Sint Elisabeth en Lichtenberg (in 1991 gefuseerd tot ziekenhuis Eemland) en in Soest (eerder gefuseerd met ziekenhuis Eemland) en Baarn (beide voorheen Medisch Centrum Molendael). Molendael was een fusie van Zonnegloren te Soest en Maarschalkerbos te Baarn.

In Amersfoort wordt een nieuw Meander Medisch Centrum gebouwd aan de Maatweg (zie 27/8/2010).

Station Amersfoort heet voortaan Amersfoort Centraal

2026-03-31T13:37:19Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=16-12-2019
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Spoor, tram en stadsbus
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Stad Amersfoort
|pagina=5/12/2019
}}
}}

Rond 170 patiënten Meander Medisch Centrum, locatie De Lichtenberg geëvacueerd

2026-03-31T13:36:03Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=22-1-2011
|tot=30-1-2011
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Stad Amersfoort
|pagina=24/01/2011
}}{{Bronnen
|bron=De Stad Amersfoort
|pagina=29/01/2011
}}
}}
De evacuatie van zo'n 170 patiënten van het Meander Medisch Centrum is afgelopen zaterdagavond (22/1) en zondagochtend succesvol verlopen. De evacuatie was nodig nadat zaterdag vergeefs was geprobeerd het ziekenhuis weer op de reguliere stroomvoorziening aan te sluiten. Door de brand in het transformatorhuis was vrijdag (21/1) een stroomstoring ontstaan en werd het ziekenhuis op de noodstroomvoorziening omgeschakeld. Bij de terugzetting zaterdag op het hoofdstroomnet ontstond kortsluiting en besloot het MMC uit voorzorg de patiënten te evacueren.

Het ziekenhuis is op zondag 30 januari weer open gegaan (Bron: Stad Amersfoort 29-1-2011).

Amersfoort wint de titel "Groenste stad van Europa", toegekend door Entente Florale

2026-03-31T13:34:04Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=21-9-2007
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Cultuur
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Stad Amersfoort
|pagina=21/9/2007
}}{{Bronnen}}
}}
Bron: De Stad Amersfoort, vrijdag 21 september 2007 (internet website) en De Stad Amersfoort, woensdag 26 september 2007, blz. 1.

Amersfoort heeft vrijdag 21 september goud gewonnen in de Europese groenwedstrijd Entente Florale. Amersfoort mag zich een jaar lang 'groenste stad van Europa' noemen. De internationale jury die Amersfoort afgelopen zomer bezocht, was zeer onder de indruk, bleek vrijdagavond tijdens de bekendmaking van de uitslag in het Engelse Harrogate.
Amersfoort deelt deze prijs met zes steden in Europa.

In oktober 2006 had Amersfoort reeds de titel "groenste stad van Nederland" veroverd.

De Stichting Entente Florale beoordeelt - in opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit - jaarlijks welke stad in aanmerking komt voor deze titel.

Link(s):
* [http://www.entente-florale.eu Entente Florale]

Garjeanne & Co richten een tapijtfabriek op aan de Lageweg

2026-03-31T13:29:19Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=1882
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Nijverh./industrie/diensten
}}{{Rubrieken
|rubriek=Textiel
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=Flehite. Historisch jaarboek voor Amersfoort en omstreken.
|pagina=blz. 60-77, JB 2013; auteur Marjan de Man
}}{{Bronnen
|bron=De Stadsbron
}}
}}
Zie ook De Stadsbron artikel `De meisjes van de tapijtfabriek`, door Addy Schuurman, 10 februari 2025 https://www.destadsbron.nl/nl/tapijtfabriek

Eerste zgn. klassieke staking in Amersfoort in 19e eeuw, door arbeiders aan villabouw in Christiaanspark (Kalfsveld)

2026-03-31T13:25:14Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=15-6-1898
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Vakbeweging
}}{{Rubrieken
|rubriek=Nijverh./industrie/diensten
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Stadsbron
}}
}}
Onder de hyperlink "Stakingen Nederland vanaf 1372", staan (ook) alle geregistreerde stakingen in Amersfoort vanaf de eerste in 1898. De eerste bekende staking daarvoor was in 1555 (zie aldaar).
Zie ook het artikel van Addy Schuurman (Arbeidsconflicten in Amersfoort 1898-circa 2010) in De Stadsbron van 21 september 2021.

Zie voor de locatie van het Kalfsveld/Exercitieveld (ten noorden van de Utrechtsche Poort), de hyperlink "Kaartencollectie", en vervolgens 1001_325 invullen, onder Zoekterm.

Kalfsveld zou van Colffelt afstammen, de plaats waar het kolfspel (kolfen of golfen) werd bedreven (zie ook hyperlink Kolfbanen).

Christiaanspark is genoemd naar Christiaan Oostendorps (zie ook onder hyperlink "Kalfsveld").

==Link(s)==
* [https://www.archiefeemland.nl/hulp-bij-onderzoek/tips/historische-encyclopedie/k/kalfsveld Kalfsveld]
* [http://www.archiefeemland.nl/collectie/kaarten-en-ontwerptekeningen Kaartencollectie (Archief Eemland)]
* [https://datasets.iisg.amsterdam/dataset.xhtml?persistentId=hdl:10622/APNT4U Stakingen Nederland vanaf 1372]
* [https://www.archiefeemland.nl/hulp-bij-onderzoek/tips/historische-encyclopedie/k/kolfbanen Kolfbanen]
* [https://destadsbron.nl De Stadsbron]

Bunker Tweede Wereldoorlog gevonden in woonwijk

2026-03-31T13:21:06Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=06-04-2017
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Militair/belegering/oorlog
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Stad Amersfoort
|pagina=6 april 2017
}}
}}
Een bunker uit de Tweede Wereldoorlog is donderdagmiddag aangetroffen in Amersfoort. De bunker werd ontdekt bij graafwerkzaamheden in een woonwijk aan de Kortenaerstraat in Amersfoort.

Op deze locatie, waar voorheen de Professor Groenschool stond, zullen nieuwe woningen gebouwd worden. Het bouwbedrijf is op de vondst gestuit tijdens de graafwerkzaamheden. De zeldzame 'kazemat' is een bijzondere vondst. Een soortgelijk exemplaar is binnen de Grebbelinie alleen nog in Leusden terug te vinden. Aangezien deze bunker zeer bijzonder is, is er voor gekozen om deze 100 ton zware bunker te behouden.

De kazemat zal worden uitgegraven en verplaatst naar zijn nieuwe locatie op de Ringweg Koppel / Zielhorsterweg in Amersfoort.

Kloostercomplex incl. het huis met de paarse ruitjes (Zuidsingel nr. 38) verkocht aan projectontwikkelaar

2026-03-31T13:19:51Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=1-1-2020
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Joods leven
}}{{Rubrieken
|rubriek=Klooster/gasthuis
}}{{Rubrieken
|rubriek=Cultuur
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Stad Amersfoort
|pagina=2-1-2020
}}{{Bronnen
|bron=Flehite. Historisch jaarboek voor Amersfoort en omstreken.
|pagina=blz. 74-119, JB 2022; auteur Timo d`Hollosy
}}{{Bronnen
|bron=Flehite. Historisch jaarboek voor Amersfoort en omstreken.
|pagina=blz. 12-65, JB 2023; auteur Timo d`Hollosy
}}
}}
Bron: De Stad Amersfoort 2/1/2020:

Ontwikkelaar en belegger Schipper Bosch is de nieuwe eigenaar van het klooster aan de Zuidsingel/Herenstraat in Amersfoort. Het bestuur van de Congregatie Zusters van O.L. Vrouw van Amersfoort besloot het complex te verkopen vanwege de afname van het aantal zusters. De Amersfoortse ontwikkelaar wil het markante complex herontwikkelen, waarbij de zusters in een afzonderlijk deel zullen blijven wonen.

Bart Schoonderbeek, directeur en eigenaar van Schipper Bosch, is blij met de aankoop. ,,Het is een hoogwaardig, historisch en monumentaal object in het centrum van Amersfoort. Ik ben blij dat wij het vertrouwen van de zusters hebben gekregen om het complex te gaan herontwikkelen. Leidend daarbij is passende woonruimte voor de zusters en respect voor historie." Het komende jaar zal de planvorming in meer detail worden uitgewerkt en afgestemd met de betrokken instanties om te bepalen hoe de duurzame nieuwe invulling van het complex eruit zal komen te zien.

Naar aanleiding van de verkoop van het pand is een uitgebreid bouwhistorisch onderzoek verricht. In Jaarboek Flehite 2022 (74-119) staat een artikel over dat onderzoek.
In het Jaarboek Flehite 2023 (12-65) staat een artikel over een interieuronderzoek van het Huis van Cohen.

== Links ==
* [https://www.archiefeemland.nl/hulp-bij-onderzoek/tips/historische-encyclopedie/c/cohen Benjamin Cohen/Huis met de paarse ruitjes]

Omroep EVA is gestart met proefuitzendingen via de radio

2026-03-31T13:05:03Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=17-12-2011
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Cultuur
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Stad Amersfoort
|pagina=17/12/2011
}}
}}
De uitzendingen zijn te ontvangen via de ether op FM 105.2 MHz. De stichting Mediagroep Eemland, Vallei en Amersfoort (EVA) is bij besluit van het Commissariaat voor de Media per 20 september 2011 aangewezen als nieuwe lokale publieke media-instelling voor de gemeenten Amersfoort en Leusden.
Eind november is aan EVA de “vergunning tot gebruik frequentieruimte” toegekend door Agentschap Telecom en is de frequentie FM 105.2 MHz uitgegeven voor de EVA radio-uitzendingen via de ether.
EVA is gestopt in 2022.

Eerste gelote Burgerraad adviseert de gemeente Amersfoort

2026-03-31T13:00:47Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=28-06-2025
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Stad Amersfoort
|pagina=16-07-2025
}}
}}
In maart 2025 is Amersfoort gestart met de eerste gelote Burgerraad, bestaande uit 54 inwoners. Op 28 juni 2025 gaf de Burgerraad zijn eerste adviezen aan wethouder Van Lammeren en de voorzitter van de gemeenteraad Van Hamersveld. Het eerste onderwerp betrof hoe de stadsinwoners minder afval kunnen produceren.

Handleiding

2026-03-30T08:12:56Z

Jan Lodewijks:

{{citaat
|tekst=
Deze handleiding is bedoeld voor degenen die de tijdbalk onderhouden. Het onderhoud van de tijdbalk vindt plaats door een onafhankelijke redactie (zie Colofon).

}}
__TOC__
==inleiding==
(pagina is in aanbouw)

De tijdbalk Amersfoort is een wiki, vergelijkbaar met Wikipedia. In de kern is het een mini-encyclopedie over de geschiedenis van Amersfoort.

Uitgangspunt van deze handleiding is dat de lezer is '''aangemeld''' op de tijdbalk. Er zijn meestal meerdere manieren om bepaalde dingen te doen. Hieronder volgt de meest gangbare manier.

De tijdbalk is dusdanig opgezet dat veel informatie automatisch wordt gekoppeld, zoals:
* een gebeurtenis wordt automatisch in de juiste eeuw(en) en onderwerp(en) getoond
* als in een gebeurtenis een bron wordt aangehaald, dan wordt deze gebeurtenis automatisch bij die bron getoond

==onderwerpen==
De tijdbalk wordt niet alleen als tijdlijn over de eeuwen heen getoond. Het is ook mogelijk om een selectie van alle gebeurtenissen te zien. Daarom zijn de gebeurtenissen ook gegroepeerd op onderwerp.

Per gebeurtenis is het mogelijk om eventueel meerdere onderwerpen op te geven waar die gebeurtenis betrekking op heeft.

De lijst met onderwerpen is hier te vinden: [[Tijdbalk op onderwerp]]. Deze lijst wordt automatisch samengesteld. Als een onderwerp wordt toegevoegd, dan wordt die hier automatisch in de lijst getoond. De lijst staat er 2 keer:
* lijst met onderwerpen zonder plaatje: alle pagina's in de tijdbalk die aangemaakt zijn met het formulier "onderwerp".
* lijst met onderwerpen met plaatje: alle pagina's in de tijdbalk die aangemaakt zijn met het formulier "onderwerp" die ook voorzien zijn van een plaatje.
=== formulier voor onderwerpen ===
Onderstaande formulier wordt gebruikt bij het toevoegen en wijzigen van onderwerpen.
[[Bestand:Handleiding - formulier onderwerp.png|upright=3||omkaderd|gecentreerd|link=Form:Onderwerp]]

=== toevoegen ===
* ga naar het [[Form:Onderwerp|formulier onderwerp]]
* geef de naam van het nieuwe onderwerp op en klik op de knop "aanmaken of bewerken".
::let op 1: als het onderwerp al bestaat, dan wordt die pagina geopend met het formulier om die te bewerken.
::let op 2: het kan ook zijn dat er al een andere pagina bestaat met die naam, maar dat het niet bekend is als onderwerp. Dan komt de melding "Waarschuwing: deze pagina bestaat al, maar die gebruikt dit formulier niet." Neem in dat geval contact op met de beheerder.
* Het formulier heeft 3 invoervelden:
::* Omschrijving
::* Logo (dit plaatje wordt getoond in het overzicht [[Tijdbalk op onderwerp]])
::: Geef hier de naam van het plaatje op. Eventueel kan ter plaatse een afbeelding worden toegevoegd door op [[#bestand uploaden|bestand uploaden]] te klikken.
::: (dit moet zonder "bestand:" ervoor, bijvoorbeeld "Amersfoortse kei.jpg"
::* Vrije tekst
::Voer deze in, en klik op de knop "pagina opslaan".
* Na het opslaan wordt de pagina van het onderwerp getoond. Het is te verwachten dat er nog geen gebeurtenissen bekend zijn die over dit nieuwe onderwerp gaan. Vanaf deze pagina kan nu weer teruggegaan worden naar [[Tijdbalk op onderwerp]].
* Als het goed is, staat het nieuwe onderwerp nu in de 2 lijsten met onderwerpen.

=== wijzigen ===
* ga naar [[Tijdbalk op onderwerp]] en open het gewenste onderwerp
* klik op het "Bewerken met formulier" (symbool `potloodje op vierkantje` in balk rechtsboven)
* Het formulier heeft 3 invoervelden:
::* Omschrijving
::* Logo (dit plaatje wordt getoond in het overzicht [[Tijdbalk op onderwerp]])
::: Geef hier de naam van het plaatje op. Eventueel kan ter plaatse een afbeelding worden toegevoegd door op [[#bestand uploaden|bestand uploaden]] te klikken.
::* Vrije tekst
::Voer deze in, en klik op de knop "pagina opslaan".
* Na het opslaan wordt de pagina van het onderwerp getoond.

=== verwijderen ===
Er kunnen meerdere gebeurtenissen gekoppeld zijn aan een onderwerp. Om te voorkomen dat deze verwijzen naar een niet-bestaand onderwerp moeten eerste deze verwijzingen verwijderd worden.
* ga naar [[Tijdbalk op onderwerp]] en open het gewenste onderwerp
* controleer of er onder het kopje "algemene informatie" nog gebeurtenissen (pagina's) staan. Voor elke pagina geldt:
** open die pagina (het handigste is in een nieuw tabblad van de browser)
** bewerk die pagina met formulier
** zoek in het formulier de verwijzing naar het onderwerp, en klik op het kruisje
** sla de pagina op
* doe hetzelfde voor de getoonde gebeurtenissen.
* pas als alle verwijzingen verwijderd zijn: [[#pagina verwijderen|verwijder de pagina]].

=== gebeurtenis toevoegen aan onderwerp ===
Dit gebeurt bij de gebeurtenis. Als bij een gebeurtenis het onderwerp wordt toegevoegd, dan komt deze gebeurtenis automatisch in de lijst bij dat onderwerp tevoorschijn.
Wanneer dat niet gebeurt, dan zijn er een paar mogelijke redenen waarom dat zo is:
* de pagina moet nog ververst worden
* er moet minimaal een datum-van worden ingevoerd
* kenmerk moet goed ingevuld zijn

==auteurs==
Auteurs worden per persoon opgenomen. Wanneer een publicatie meerdere auteurs heeft, dan worden die elk opgenomen bij die publicatie.
Voor "diverse auteurs" is de dummy-auteur "Div. auteurs" opgenomen.
=== formulier voor auteurs ===
Onderstaande formulier wordt gebruikt bij het toevoegen en wijzigen van auteurs.
[[Bestand:Handleiding - formulier auteur.png|upright=3||omkaderd|gecentreerd|link=Form:Auteur]]

=== toevoegen ===
* ga naar het [[Form:Auteur|formulier auteur]]
* geef de naam van het nieuwe auteur op en klik op de knop "aanmaken of bewerken".
::de naam is volgens het format A.B. van Naam
::let op 1: als de auteur al bestaat, dan wordt die pagina geopend met het formulier om die te bewerken.
* Het formulier heeft 2invoervelden:
::* naam. Dit is de sorteernaam in het format Naam, A.B. van
::* Vrije tekst
::Voer deze in, en klik op de knop "pagina opslaan".
* Na het opslaan wordt de pagina van de auteur getoond. Het is te verwachten dat er nog geen publicaties bekend zijn die van deze auteur zijn.
* Als het goed is, staat de nieuwe auteur nu in de lijst met auteurs.

=== wijzigen ===
* ga naar [[Overzicht auteurs]] en open de pagina van de gewenste auteur.
* klik op "Bewerken met formulier" (symbool `potloodje op vierkantje` in balk rechtsboven)
* zie verder hierboven.

=== verwijderen ===
Er kunnen meerdere publicaties gekoppeld zijn aan een auteur. Om te voorkomen dat deze verwijzen naar een niet-bestaande auteur moeten eerste deze verwijzingen verwijderd worden.
* ga naar [[Overzicht auteurs]] en open de pagina van de gewenste auteur.
* controleer of er onder het kopje "publicaties" nog publicaties (pagina's) staan. Voor elke pagina geldt:
** open die pagina (het handigste is in een nieuw tabblad van de browser)
** bewerk die pagina met formulier
** zoek in het formulier de verwijzing naar de auteur, en klik op het kruisje
** sla de pagina op
* doe hetzelfde voor de overige publicaties van die auteur.
* pas als alle verwijzingen verwijderd zijn kan de auteur verwijderd worden (doe eventueel nog een "Vernieuwen" van de pagina van de auteur.

=== publicatie toevoegen aan auteur ===
Dit gebeurt bij de publicatie. Als bij een publicatie de auteur wordt toegevoegd, dan komt deze publicatie automatisch in de lijst bij die auteur tevoorschijn.
Wanneer dat niet gebeurt, dan zijn er een paar mogelijke redenen waarom dat zo is:
* de pagina moet nog ververst worden
* auteur moet goed ingevuld zijn.

== bronnen ==
Bronnen zijn publicaties waarvan de informatie als bron voor de tijdbalk heeft gediend.
=== formulier voor bronnen ===
Onderstaande formulier wordt gebruikt bij het toevoegen en wijzigen van bronnen.
[[Bestand:Handleiding - formulier bron.png|upright=3||omkaderd|gecentreerd|link=Form:Bron]]

=== toevoegen ===
* ga naar het [[Form:Bron|formulier bron]]
* geef de naam van het nieuwe publicatie op en klik op de knop "aanmaken of bewerken".
::let op: als de bron al bestaat, dan wordt die pagina geopend met het formulier om die te bewerken.
* Het formulier heeft 4 invoervelden:
::* Vrije tekst
::* Auteurs
::Hier kunnen meerdere auteurs worden toegevoegd. Voor elke auteur geldt dat nadat deze bij deze publicatie is opgenomen, deze publicatie dan de lijst van die auteurs wordt vermeld. Naast de naam van de auteur kan ook een alternatieve naam worden opgenomen. Dit kan creatief worden gebruikt (zoals in dit voorbeeld), maar het kan ook zijn dat de exacte vermelding van de auteur op de publicatie anders is dan hoe de auteur officieel in de lijst is opgenomen.
::* naam. Dit is de sorteernaam in het format Naam, A.B. van
::* jaartal: dit is het jaartal van publicatie
::* uitgave: specifieke informatie over de uitgave.

::Voer deze in, en klik op de knop "pagina opslaan".
* Na het opslaan wordt de pagina van de publicatie getoond.
* Als het goed is, staat de nieuwe publicatie nu in de lijst bij de betreffende auteur(s).

=== wijzigen ===
* ga naar [[Overzicht bronnen]] en open de pagina van de gewenste bron.
* klik op "Bewerken met formulier" (symbool `potloodje op vierkantje` in balk rechtsboven)
* zie verder hierboven.

=== verwijderen ===
Er kunnen meerdere gebeurtenissen gekoppeld zijn aan een bron. Om te voorkomen dat deze verwijzen naar een niet-bestaande bron moeten eerste deze verwijzingen verwijderd worden.

* open de gewenste bron
* controleer op in de tabel gebeurtenissen nog gebeurtenissen (pagina's) staan. Voor elke pagina geldt:
** open die pagina (het handigste is in een nieuw tabblad van de browser)
** bewerk die pagina met formulier
** zoek in het formulier de verwijzing naar het onderwerp, en klik op het kruisje
** sla de pagina op
* pas als alle verwijzingen verwijderd zijn: verwijder de pagina.

==gebeurtenissen==
=== voorbereiding ===
* Ga na of er eventueel een onderwerp toegevoegd moet worden. Als dat zo is, doe dat dan eerst. Zie [[#onderwerpen|hier]].
* Ga na of er eventueel een bron toegevoegd moet worden. Als dat zo is, doe dat dan eerst. Zie [[#bronnen|hier]].
=== formulier voor gebeurtenissen===
[[Bestand:Formulier gebeurtenis.png|upright=3|frameless|gecentreerd|link=Form:Gebeurtenis]]

===gebeurtenis===
Het toevoegen van een gebeurtenis gaat via het formulier [[Formulier:Gebeurtenis | Gebeurtenis]].
* open het formulier '''[[Formulier:Gebeurtenis | Gebeurtenis]]'''
* geef de nieuwe pagina een '''titel'''; bijvoorbeeld ''6/7 opende wethouder Pim van den Berg de nieuwe looproute "Sofie wijst de weg"''
* selecteer '''kenmerk''' "geen"
: gebruik kenmerken:
: - geen: bij een gewone gebeurtenis
: - eeuw: wordt gebruikt voor een eeuw in de beige balk
: - Nederland: wordt gebruikt voor een eeuw in de beige balk
: - Wereld: idem, in de tweede lichtbruine balk
: - Onderwerp: wordt gebruikt bij Onderwerpen in het blok "algemene informatie"
* geef de data op; bij "'''van'''" is het mogelijk om een indicatie mee te geven.
: mogelijk waarden zijn dd-mm-jjjj, mm-jjjj of jjjj, bijvoorbeeld 06-07-2013 (voorloopnullen zijn optioneel)
* '''tot''' is optioneel
* '''onderwerp''' is optioneel
** kies "volgende toevoegen"
** vervolgens opent zich een grijs veld waar de onderwerp ingevoerd kan worden. Type bijvoorbeeld "toren" in en "OLV-toren/-kapel/-kerk" wordt zichtbaar.
** om nog een onderwerp toe te voegen zijn er twee mogelijkheden: klik op het icoontje met pul/plus om een onderwerp boven deze toe te voegen of klik op "Volgende toevoegen" er een onder toe te voegen
** klik op het kruisje om deze onderwerp te verwijderen (van deze gebeurtenis dan wel te verstaan, niet in zijn geheel)
** met het laatste ikoontje kan een onderwerp van boven naar beneden verplaatst worden
* '''bron''' is optioneel
: dit werkt eender als onderwerp.
* '''vrije tekst'''
** hiermee is alle andere tekst toe te voegen.
** als een afbeelding moet worden getoond, dan moet deze eerst toegevoegd zijn (via [[speciaal:upload|bestand uploaden]]). Kijk [[#afbeelding gebruiken|hier]] hoe deze afbeelding kan worden getoond.

==bijzondere 'gebeurtenissen'==
===eeuw (bruine balk)===
Maak een gebeurtenis aan met het kernmerk "eeuw". Op basis van dit kenmerk en de juiste data komt deze in de bruine balk.

===Nederland (beige balk)===
Maak een gebeurtenis aan met het kernmerk "Nederland". Op basis van dit kenmerk en de juiste data komt deze in de beige balk.

===wereld (beige balk)===
Maak een gebeurtenis aan met het kernmerk "wereld". Op basis van dit kenmerk en de juiste data komt deze in de beige balk.

==veel gestelde vragen==
===afbeelding gebruiken===
Afbeeldingen worden in de wiki op 1 plaats opgeslagen. Dit zijn pagina's die beginnen met "Bestand:", bijvoorbeeld "Bestand:Tijdbalk op onderwerp.png".
In de pagina wordt deze dan gebruikt op de volgende manier:
<nowiki>[[</nowiki>Bestand:''naam.extentie''|''opties''|''caption'']]
Voorbeeld:
<nowiki>[[</nowiki>Bestand:Tijdbalk op onderwerp.png|50px|''onderwerpen'']]
Dit leidt tot deze afbeelding: [[Bestand:Tijdbalk op onderwerp.png|50px|''onderwerpen'']]

Een complete handleiding voor het gebruik van afbeeldingen staat op [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Images www.mediawiki.org]

===afbeelding vernieuwen===
Soms kom je een afbeelding tegen die beter is dan de afbeelding die eerder gebruikt is.
Er zijn 2 opties om de oude afbeelding te vernieuwen:
* '''oude afbeelding overschijven'''; dit is mogelijk als op alle plekken waar de afbeelding gebruikt wordt de nieuwe afbeelding kan worden gebruikt. Bijvoorbeeld als dezelfde afbeelding in betere kwaliteit beschikbaar is.
** Controleer eerst onder het kopje "Bestandsgebruik" of de afbeelding op alle genoemde pagina's kan worden gewijzigd. Als dat niet zo, kies dan de andere optie.
** Klik in de bewuste pagina op de afbeelding. De pagina van die afbeelding wordt dan getoond. Deze heet bijvoorbeeld ''Bestand:Aankondiging NCS groot.jpg''.
** onder het kopje "Bestandsgeschiedenis" (waar de oude versies getoond worden) staat de link "Een nieuwe versie van dit bestand uploaden".
** kies het bronbestand (knopje bladeren)
** kies uploaden
: De afbeelding is nu op alle pagina's waar deze gebruikt wordt gewijzigd.
* '''oude afbeelding vervangen door nieuwe'''; Dit is de manier als de oude afbeelding nog op andere pagina's gebruikt moet worden of als de afbeelding inhoudelijk echt anders is.
** upload de nieuwe afbeelding
** wijzig de pagina waar de afbeelding gebruikt wordt door te verwijzen naar de nieuwe pagina.

===voetnoot toevoegen===
Voetnoten worden in de tekst geplaatst waar de verwijzing moet komen.

* Zet de voetnoten tussen <nowiki><ref> en </ref></nowiki> blokken. Voorbeeld:
:In de tekst kan een voetnoot<nowiki><ref>dit is een verwijzing naar toelichtende tekst onderaan de pagina</ref></nowiki> geplaatst worden.

: Dit ziet er dan zo uit:
In de tekst kan een voetnoot<ref>Plaats op de plek waar de voetnoten getoond moeten worden de regel
<nowiki><references /></nowiki></ref> geplaatst worden.
* Plaats op de plek waar de voetnoten getoond moeten worden de regel <nowiki><references /></nowiki>

== standaard zaken ==
=== bestand uploaden (en bestandslijst raadplegen)===
Bij sommige formulieren kunnen afbeeldingen worden toegevoegd. Normaal gesproken wordt een afbeelding toegevoegd via de speciale pagina [[Speciaal:Uploaden]]. Maar door te klikken op "Bestand uploaden" kan een bestand worden toegevoegd zonder het formulier te verlaten (daar ook de '''bestandslijst''' te raadplegen). Er wordt dan een pop-up formulier getoond met de volgende velden:
* Oorspronkelijke bestandsnaam (klik op Bladeren om een bestand vanaf de eigen computer te selecteren)
* Opslaan als (geef eventueel het bestand een meer logische naam)
* Samenvatting (let hier op de bronvermelding)
* Licentie (niets invullen)
* Dit bestand volgen (vergelijkbaar met "pagina volgen")
* Alle waarschuwingen negeren (dit is soms nodig om een bestand dat al bestaat bewust te overschrijven)
[[Bestand:Handleiding - bestand uploaden.png|250px|omkaderd|gecentreerd]]

=== pagina verwijderen ===
* klik bij de tabbladen rechtsboven op de 3 stipjes naast het zoekveld. [[Bestand:Handleiding - menu tabbladen.png|100px|omkaderd|gecentreerd]]
* vervolgens wordt er een drop-down menu getoond; klik op Verwijderen.
* geef eventueel een reden op en klik op Pagina verwijderen.
[[Bestand:Handleiding - pagina verwijderen.png|100px|omkaderd|gecentreerd]]

== zoeken ==
De zoekfunctie werkt op basis van hele woorden. Als u wilt zoeken op een deel van een woord, gebruik dan een wildcard: *

Voorbeeld: zoeken op "zeep" levert niet de pagina's waar het woord zeepziederij in voorkomt. Zoekt u die ook, zoek dan op "zeep*"

== vervangen dead hyperlinks ==
Deadlinks (verwijzingen die niet meer werken) staan als lijst op de pagina '''https://tijdbalk-amersfoort.nl/index.php/Deadlinks'''

Deze lijst wordt automatisch regelmatig vernieuwd. De eindredacteur ontvangt een e-mail met de dead-links. De opgespoorde dead-links kunnen bij de betreffende gebeurtenis worden gemuteerd of verwijderd. Niet op dezelfde dag van ontvangst van de e-mail al muteren; even één of meerdere dagen wachten, omdat links in `onderhoud` kunnen zijn.

De werking van de links genoemd op de Hoofdpagina/Links moet af en toe met de hand worden gecontroleerd.

==lijst met wijzigingen van alle gebeurtenissen per jaar==
een overzicht van alle gebeurtenissen met de datum van de laatste wijziging per jaar: '''https://tijdbalk-amersfoort.nl/index.php/Overleg_categorie:Gebeurtenissen'''

==Voetnoten van deze handleiding==
<references />

Spoorweggeschiedenis

2026-03-28T09:15:47Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=onderwerp
}}
{{Gebeurtenis
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Spoor, tram en stadsbus
}}
}}
Bron: m.n. informatie van de heer J.G.C. van de Meene te Zwolle (april 2006 en januari 2007)

Beveiligingstechnisch wordt een "station" gedefinieerd als een plaats waar treinen elkaar kunnen kruisen en/of inhalen of hun loop kunnen aanvangen of eindigen.

Een spoorweghalte (zie de spoorweghalten in de 19e en begin 20e eeuw in Amersfoort e.o., De Vlasakkers, Kleine Koppel, Bloemendalse weg, Liendert, Hooglanderveen, Leusden en Hoevelaken) is de officiële term voor een eenvoudige haltevoorziening op de vrije baan. Een trein kan daar alleen stoppen, maar zal zijn weg in dezelfde richting vervolgen.
Het verschil met een station is dat een halte geen bediende seinen en wissels heeft.

Op een enkelsporig traject is daardoor het belangrijkste verschil, dat op een station elkaar tegemoetkomende treinen de mogelijkheid hebben om te kruisen (elkaar te passeren), op een halte is dit niet mogelijk.

De definitie van "station", "halte" etc. is echter niet duidelijk. Het ARD (Algemeen Regelement Dienst) van 1875 noemt alleen stations en hoofdstations. Het begrip "halte" is nergens expliciet aangegeven. Het ARD van 1913 noemt "station", "hoofdstation", "halte" en "halte tevens stopplaats". Een stopplaats was een halte zonder bagagefaciliteiten. Ook in dat ARD staat niets over het verschil tussen station en halte.
Vanaf 1914 wordt aangegeven tot welke categorie een bepaald station of halte behoort. Dat ging via ministeriële beschikkingen. Het ARD van 1933 noemt alleen nog stations en halten. Toen werden inderdaad de halten opgewaardeerd tot station en de stopplaatsen tot halte.

In het hedendaagse spraakgebruik wordt er echter geen onderscheid gemaakt in halten en stations, maar wordt iedere plaats waar treinen stoppen, een station genoemd.

Het NCS-station (1863), HIJSM-station Amersfoort Staat (1886), HIJSM-station Amersfoort Aansluiting Staat (1889) en NCS/HIJSM-Amersfoort (1902), waren vanaf het begin stations volgens bovengenoemde definitie. Ook in exploitatieve zin, door de aanwezigheid van voorzieningen en personeel ten behoeve van het reizigers- en goederenvervoer, waren dit stations (plaatskaartenverkoop, inname van bagage, goederenverzending, laad-en losmogelijkheid voor goederen, wissel- en seinwachters, wachtkamers, stationschef etc.).

Amersfoort Schothorst (1987) en Amersfoort Vathorst (2006) hebben bediende seinen en wissels en zijn in die zin een station.
Hooglanderveen is in 1898 geopend als spoorweghalte, maar aldaar waren toen wel mogelijkheden tot passeren van elkaar tegemoetkomende treinen (zie bij 1898). Beveiligingstechnisch gezien was Hooglanderveen dus een station.

Door bij "Zoeken in de tijdbalk", halte in te tikken, verschijnt de geschiedenis van zowel de stations als de halten.

Op de beginpagina van de website van de OVF ( https://historisch-amersfoort.nl , onder Kennisbank) staat een presentatie van de ontwikkeling van de spoorwegen in en rond Amersfoort, vanaf 1863.
De presentatie is een chronologisch overzicht vanaf 1863, van de totstandkoming (en ook de opheffing) van de verschillende spoorlijnen en stations in Amersfoort en de directe omgeving. De nadruk ligt op de tweede helft van de 19e eeuw, omdat de spoorlijnen hier toen werden aangelegd.
In de presentatie komen ook de werkgelegenheid en de economische ontwikkeling in Amersfoort aan de orde. Evenals het grondgebied, de bevolkingsgroei en de invloed van de ligging van de spoorlijnen en de stations op de stedelijke structuur van Amersfoort.

== Link(s): ==
* [http://www.sporenplan.nl/figuren/tekeningen/ns/amf.gif Sporenplan Amersfoort]
* [http://www.sporenplan.nl/figuren/tekeningen/symbolen/symbolen.gif Tekens sporenplan Amersfoort]
* [http://www.nicospilt.com/index2.html Spooronderwerpen divers]
* [https://www.seinarm.nl/ Klassieke seinen]
* [https://oud-ns-amersfoort.jouwweb.nl `Nostalgisch` oud NS Amersfoort]
* [http://nl.wikipedia.org/wiki/Rail_21 RAIL 21] (gevolgen voor Amersfoort, zie bij 1992)
* [https://nl.wikipedia.org/wiki/Spoorslag_%2770 Spoorslag `70]
* [https://historisch-amersfoort.nl/de-ontwikkeling-van-de-spoorwegen-in-en-rond-amersfoort-vanaf-1863/ Presentatie van de ontwikkeling van de spoorwegen in en rond Amersfoort, vanaf 1863]

Emplacementen Amersfoort, 1889-1901.

[[bestand:Amf_layout_tussen_1889_en_1901_groot.jpg|200px|Emplacementen Amersfoort, 1889-1901]]

De Stad Amersfoort (online)

2026-03-26T13:42:40Z

Jan Lodewijks: Jan Lodewijks heeft pagina De Stad Amersfoort (online) hernoemd tot De Stad Amersfoort

#DOORVERWIJZING [[De Stad Amersfoort]]

De Stad Amersfoort

2026-03-26T13:42:39Z

Jan Lodewijks: Jan Lodewijks heeft pagina De Stad Amersfoort (online) hernoemd tot De Stad Amersfoort

De Stadsbron

2026-03-26T12:41:38Z

Jan Lodewijks:

De Stad Amersfoort

2026-03-26T12:38:59Z

Jan Lodewijks:

Landelijke Spoorwegstaking; bij NCS waren weinig stakers, werkwilligen kregen toeslag op het loon

2026-03-25T17:56:57Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=1903
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Spoor, tram en stadsbus
}}{{Rubrieken
|rubriek=Vakbeweging
}}
|bronnen={{Bronnen
|bron=De Nederlandsche Centraal Spoorweg Maatschappij. Artikel (4e) in: Op de Rails 1996-8, blzn. 299-303
|pagina=blz. 303
}}
}}
Werkers van de wagenwerkplaats in Haarlem, eerst ontslagen vanwege deelname aan de spoorwegstaking, daarna weer aangenomen en naar de werkplaats in Amersfoort overgeplaatst.
Zie ook bij 1903 (Frederik van Eeden) en 1904, en het artikel (i.h.b. over de staking in Amersfoort) van Stan Termeer in De Stadsbron van 23 maart 2026.

De wagenwerkplaats wordt ook spoorwegwerkplaats of werkplaats genoemd.

Onder de link Enquête Staatscommissie 1903 staan drie verhoren van Amersfoortse spoorlieden, onder LXXXI, LXXXII en CIX.
Hun antwoorden op vragen van de commissieleden geeft inzicht in de arbeidsomstandigheden en lonen van de Amersfoortse spoorlieden.

Link(s):
* [http://nl.wikipedia.org/wiki/Spoorwegstakingen_van_1903 Spoorwegstakingen]
* [http://stationsweb.nl/mts.asp?rec=29 NCS]
* [https://datasets.iisg.amsterdam/dataset.xhtml?persistentId=hdl:10622/APNT4U Stakingen Nederland vanaf 1372]
* [https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?identifier=MMSFUBA02:000013057:00006&query=enquête+gehouden+door+de+staatscommissie+benoemd+krachtens+de+wet+van+11+april+1903+Staatsblad+no.+113+27+Juli-14+augustus+1903&coll=boeken&rowid=1 Enquête Staatscommissie 1903]
* [https://destadsbron.nl De Stadsbron]

Landelijke Spoorwegstaking; bij NCS waren weinig stakers, werkwilligen kregen toeslag op het loon

2026-03-25T17:56:29Z

Jan Lodewijks:

Eerste zgn. klassieke staking in Amersfoort in 19e eeuw, door arbeiders aan villabouw in Christiaanspark (Kalfsveld)

2026-03-25T17:54:21Z

Jan Lodewijks:

{{Kenmerk
|kenmerk=geen
}}
{{Gebeurtenis
|van=15-6-1898
|rubrieken={{Rubrieken
|rubriek=Vakbeweging
}}{{Rubrieken
|rubriek=Nijverh./industrie/diensten
}}
}}
Onder de hyperlink "Stakingen Nederland vanaf 1372", staan (ook) alle geregistreerde stakingen in Amersfoort vanaf de eerste in 1898. De eerste bekende staking daarvoor was in 1555 (zie aldaar).
Zie ook het artikel van Addy Schuurman (Arbeidsconflicten in Amersfoort 1898-circa 2010) in De Stadsbron van 21 september 2021.

Zie voor de locatie van het Kalfsveld/Exercitieveld (ten noorden van de Utrechtsche Poort), de hyperlink "Kaartencollectie", en vervolgens 1001_325 invullen, onder Zoekterm.

Kalfsveld zou van Colffelt afstammen, de plaats waar het kolfspel (kolfen of golfen) werd bedreven (zie ook hyperlink Kolfbanen).

Christiaanspark is genoemd naar Christiaan Oostendorps (zie ook onder hyperlink "Kalfsveld").

==Link(s)==
* [https://www.archiefeemland.nl/hulp-bij-onderzoek/tips/historische-encyclopedie/k/kalfsveld Kalfsveld]
* [http://www.archiefeemland.nl/collectie/kaarten-en-ontwerptekeningen Kaartencollectie (Archief Eemland)]
* [https://datasets.iisg.amsterdam/dataset.xhtml?persistentId=hdl:10622/APNT4U Stakingen Nederland vanaf 1372]
* [https://www.archiefeemland.nl/hulp-bij-onderzoek/tips/historische-encyclopedie/k/kolfbanen Kolfbanen]
* [https://destadsbron.nl De Stadsbron]

De Stadsbron

2026-03-25T17:49:09Z

Jan Lodewijks: Nieuwe pagina aangemaakt met ' {{Bron |uitgave=Website }}'

Eerste zgn. klassieke staking in Amersfoort in 19e eeuw, door arbeiders aan villabouw in Christiaanspark (Kalfsveld)

2026-03-25T11:34:44Z

Jan Lodewijks: